401(k) là một trong những tài khoản hưu trí quan trọng đối với nhiều người đang làm việc tại Mỹ. Tuy nhiên, có tài khoản 401(k) và thật sự hiểu cách tài khoản này hoạt động là hai chuyện hoàn toàn khác nhau. Một người có thể đóng tiền vào 401(k) trong nhiều năm nhưng vẫn chưa rõ công ty đóng thêm cho mình như thế nào, tiền bên trong đang được đầu tư ra sao, nên sử dụng Traditional 401(k) hay Roth 401(k), hoặc cần làm gì với tài khoản khi nghỉ việc và khi bước vào giai đoạn nghỉ hưu.
Một trong những hiểu nhầm phổ biến nhất là cho rằng bản thân 401(k) là một khoản đầu tư có rủi ro. Trên thực tế, 401(k) trước hết là một loại tài khoản. Mức độ rủi ro phụ thuộc rất nhiều vào những khoản đầu tư được lựa chọn bên trong tài khoản đó.
Tại sao 401(k) lại quan trọng?
Các tài khoản hưu trí giúp người lao động tích lũy và đầu tư tiền cho tương lai một cách có hệ thống, đồng thời thường đi kèm những lợi ích về thuế.
Trước đây, một hình thức retirement plan khá phổ biến tại Mỹ là pension, còn gọi là defined benefit plan, tức là kế hoạch hưu trí với quyền lợi được xác định trước. Với pension, người sử dụng lao động thường cam kết trả cho người lao động một khoản thu nhập khi về hưu dựa trên mức lương và số năm làm việc.
401(k) hoạt động theo cách khác. Đây là một defined contribution plan, tức là kế hoạch hưu trí dựa trên mức đóng góp thay vì một mức thu nhập hưu trí được đảm bảo trước. Người lao động có thể dành một phần tiền lương để đóng vào tài khoản, công ty có thể đóng thêm, nhưng cuối cùng tài khoản có bao nhiêu tiền phụ thuộc vào tổng mức đóng góp và kết quả đầu tư.
Với pension, câu hỏi thường là: “Sau này tôi sẽ nhận được bao nhiêu mỗi tháng?” Với 401(k), câu hỏi trở thành: “Tôi đã tích lũy được bao nhiêu?” và “Tôi sẽ sử dụng số tiền đó như thế nào khi về hưu?”
Vì vậy, với 401(k), người lao động có nhiều quyền kiểm soát hơn nhưng đồng thời cũng phải chịu nhiều trách nhiệm hơn trong việc tiết kiệm, đầu tư và sử dụng tài sản hưu trí.
Tiền trong 401(k) đến từ đâu?
Nguồn tiền đầu tiên trong 401(k) thường đến từ chính tiền lương của người lao động.
Ví dụ, nếu một người kiếm được $80,000 mỗi năm và đóng góp 10% vào 401(k), khoảng $8,000 trong năm sẽ được chuyển từ tiền lương vào tài khoản.
Nhiều công ty còn cung cấp employer match, tức là khoản tiền công ty đóng thêm dựa trên mức đóng góp của người lao động. Ví dụ, nếu công ty match 100% trên 3% đầu tiên và mức lương là $80,000, người lao động đóng $2,400 thì công ty có thể đóng thêm $2,400.
Một hiểu nhầm phổ biến là nếu công ty match tối đa 5%, người lao động chỉ được phép đóng 5% vào 401(k). Điều này không chính xác. Mức 5% có thể chỉ là mức được sử dụng để tính phần công ty đóng thêm. Người lao động vẫn có thể đóng nhiều hơn nếu chương trình cho phép và không vượt quá giới hạn theo luật.
Năm 2026, giới hạn phần tiền người lao động tự đóng vào phần lớn các chương trình 401(k) là $24,500. Những người từ 50 tuổi trở lên có thể đủ điều kiện thực hiện catch-up contribution, tức là khoản đóng góp thêm.
Điều quan trọng là phân biệt rõ giữa employer match và giới hạn phần tiền mà bản thân người lao động được phép đóng vào 401(k).
Traditional 401(k) và Roth 401(k) khác nhau như thế nào?
Một chương trình 401(k) có thể cho phép Traditional 401(k), Roth 401(k) hoặc cả hai. Sự khác biệt chính nằm ở thời điểm thuế được áp dụng.
Với Traditional 401(k), phần tiền người lao động tự đóng từ lương thông thường được đưa vào trước khi tính thuế thu nhập liên bang. Ví dụ, nếu một người kiếm được $100,000 và đóng $10,000 vào Traditional 401(k), khoản $10,000 đó thường sẽ làm giảm phần thu nhập chịu thuế trong năm hiện tại. Đổi lại, khi tiền được rút ra sau này, khoản chịu thuế thông thường sẽ được tính vào thu nhập.
Roth 401(k) hoạt động theo hướng ngược lại. Tiền được đóng vào bằng tiền sau thuế nên không giúp giảm thu nhập chịu thuế trong năm hiện tại. Tuy nhiên, nếu đáp ứng các điều kiện đối với khoản rút đủ điều kiện, cả phần tiền đã đóng và phần tăng trưởng từ đầu tư có thể được rút ra mà không phải chịu thuế thu nhập liên bang.
Traditional hay Roth tốt hơn phụ thuộc vào hoàn cảnh cụ thể. Nếu hiện tại một người đang ở khung thuế cao nhưng dự kiến thu nhập khi nghỉ hưu thấp hơn, Traditional có thể phù hợp hơn trong một số trường hợp. Ngược lại, nếu hiện tại đang ở khung thuế thấp nhưng dự kiến tương lai có nhiều nguồn thu nhập chịu thuế, việc xây dựng một phần tài sản Roth có thể hữu ích.
Trong nhiều trường hợp, kết hợp cả Traditional và Roth cũng có thể giúp tạo ra những nguồn tiền với cách đánh thuế khác nhau khi về hưu.
Nên đóng bao nhiêu vào 401(k)?
Không có một tỷ lệ duy nhất phù hợp cho tất cả mọi người.
Trước tiên, nếu công ty có match, người lao động nên hiểu mình cần đóng bao nhiêu để nhận được toàn bộ phần công ty sẵn sàng đóng thêm. Nếu công ty match 5% nhưng mình chỉ đóng 2%, rất có thể mình đang bỏ lại một phần quyền lợi hưu trí.
Sau đó mới đến câu hỏi có nên đóng nhiều hơn hay không.
Cần xem xét toàn bộ dòng tiền: đã có quỹ dự phòng khẩn cấp chưa, có nợ thẻ tín dụng với lãi suất cao không, có đang chuẩn bị mua nhà, để dành tiền học đại học cho con hay có những mục tiêu tài chính quan trọng nào khác không.
Tuổi, số năm còn lại trước khi về hưu, tài sản đã tích lũy, mức chi tiêu dự kiến, Social Security và pension cũng đều có thể ảnh hưởng đến mức đóng góp phù hợp.
Không phải cứ đóng vào 401(k) càng nhiều thì kế hoạch tài chính tự động càng tốt. Tiền cần được phân bổ hợp lý giữa retirement, quỹ dự phòng, trả nợ và những mục tiêu tài chính khác.
401(k) là tài khoản, không phải khoản đầu tư
Đây là một trong những điểm quan trọng nhất cần hiểu về 401(k).
Có thể hình dung 401(k) giống như một cái hộp. Cái hộp quy định tiền được đưa vào như thế nào, có những lợi ích về thuế gì, khi nào có thể rút tiền và những quy định nào áp dụng. Nhưng bản thân cái hộp không quyết định tiền bên trong đang đầu tư vào đâu.
Một chương trình 401(k) có thể cung cấp các lựa chọn như quỹ chỉ số S&P 500, quỹ cổ phiếu, quỹ trái phiếu, quỹ thị trường tiền tệ hoặc target-date retirement fund, tức là quỹ hưu trí theo năm mục tiêu.
Hai người có thể cùng có $500,000 trong 401(k) nhưng mức độ rủi ro hoàn toàn khác nhau. Một người có thể giữ 90% trong cổ phiếu, trong khi người còn lại có 30% cổ phiếu và 70% trái phiếu.
Vì vậy, không nên đơn giản kết luận rằng 401(k) là “rủi ro” hoặc “an toàn.” Rủi ro phụ thuộc rất nhiều vào những khoản đầu tư bên trong và cách tài sản được phân bổ.
Điều này cũng quan trọng khi một người được giới thiệu rằng nên lấy tiền khỏi 401(k) vì tài khoản này có rủi ro thị trường rồi chuyển sang một sản phẩm khác như annuity hoặc IUL. Việc đánh giá sản phẩm tài chính nên bắt đầu từ nhu cầu, mục tiêu và tổng thể kế hoạch, thay vì từ giả định rằng bản thân 401(k) là nguồn gốc của rủi ro.
401(k) cũng không nên được nhìn một cách riêng lẻ. Nếu một người còn có IRA, tài khoản đầu tư thông thường và tiền mặt, các tài sản đó nên được xem như một tổng thể.
Vesting và quyền sở hữu tiền trong 401(k)
Phần tiền người lao động tự đóng vào 401(k) về nguyên tắc thuộc về người lao động. Tuy nhiên, phần tiền công ty đóng thêm có thể chịu quy định vesting.
Vesting là quá trình xác định khi nào người lao động có toàn quyền sở hữu phần tiền công ty đóng cho mình.
Ví dụ, nếu một người đã đóng $20,000 và công ty match thêm $5,000, số dư có thể hiển thị $25,000. Tuy nhiên, nếu phần $5,000 của công ty có vesting schedule và người lao động chưa làm việc đủ lâu, họ có thể chưa sở hữu toàn bộ khoản tiền đó.
Một số chương trình cho vesting ngay lập tức. Những chương trình khác yêu cầu người lao động làm việc trong một khoảng thời gian nhất định. Summary Plan Description của chương trình 401(k) có thể cung cấp thông tin cụ thể về những quy định này.
Ngay cả khi tiền thuộc về mình, 401(k) vẫn là tài khoản hưu trí. Việc lấy tiền ra quá sớm có thể tạo ra thuế và khoản thuế phạt bổ sung nếu không thuộc trường hợp ngoại lệ.
Một mốc tuổi thường được nhắc đến là 59 tuổi rưỡi. Ngoài ra còn có Rule of 55. Trong một số trường hợp, nếu một người rời công ty trong hoặc sau năm đạt tuổi 55, họ có thể lấy tiền từ chương trình hưu trí của công ty đó mà không phải chịu 10% thuế phạt khi rút sớm.
Nếu đó là tiền trước thuế, thuế thu nhập vẫn có thể áp dụng. Rule of 55 cũng không hoạt động giống IRA, vì vậy cần hiểu rõ quy định trước khi rollover 401(k) sang IRA nếu dự định sử dụng tiền trước tuổi 59½.
Điều gì xảy ra với 401(k) khi nghỉ việc?
Nghỉ việc không có nghĩa là phải rút hết tiền khỏi 401(k).
Một lựa chọn là giữ tiền trong 401(k) cũ nếu chương trình cho phép. Điều này có thể hợp lý nếu các lựa chọn đầu tư tốt, chi phí thấp và chương trình vẫn phù hợp.
Lựa chọn thứ hai là rollover sang 401(k) của công ty mới nếu chương trình mới chấp nhận.
Lựa chọn thứ ba là rollover sang IRA. Nếu thực hiện direct rollover từ khoản tiền trước thuế trong 401(k) sang Traditional IRA, giao dịch thông thường không tạo ra thu nhập chịu thuế ngay tại thời điểm rollover.
IRA có thể mang lại nhiều lựa chọn đầu tư hơn, nhưng không có nghĩa IRA luôn tốt hơn 401(k). Một số chương trình 401(k) có chi phí thấp, mức bảo vệ tài sản khác với IRA và những quyền lợi như Rule of 55. Việc có tiền trước thuế trong IRA cũng có thể ảnh hưởng đến một số chiến lược như Backdoor Roth.
Một lựa chọn khác là cash out, tức là rút tiền ra để sử dụng. Nếu một người có $100,000 trong Traditional 401(k) và lấy toàn bộ ra, khoản tiền đó có thể được tính vào thu nhập chịu thuế. Nếu chưa đủ tuổi và không thuộc trường hợp ngoại lệ, khoản thuế phạt khi rút sớm cũng có thể áp dụng.
Nếu mục tiêu chỉ là chuyển tiền hưu trí từ nơi này sang nơi khác, direct rollover thường đáng để xem xét trước.
Điều gì xảy ra với 401(k) khi nghỉ hưu?
Khi retirement đến gần, trọng tâm của 401(k) bắt đầu thay đổi từ tích lũy sang sử dụng tài sản.
Trong những năm đi làm, câu hỏi chủ yếu là đóng bao nhiêu và đầu tư như thế nào. Sau khi nghỉ hưu, câu hỏi trở thành: lấy tiền từ đâu, vào thời điểm nào và bao nhiêu.
Giả sử một người 65 tuổi có $1 million trong Traditional 401(k). Đây là một khoản tài sản lớn, nhưng phần lớn số tiền đó vẫn đi kèm nghĩa vụ thuế trong tương lai.
Khi tiền được rút ra, khoản chịu thuế thường sẽ được cộng vào thu nhập. Trong retirement, thu nhập có thể đến từ Social Security, pension, 401(k), Traditional IRA, tài khoản đầu tư, tiền cho thuê nhà và nhiều nguồn khác.
Vì vậy, câu hỏi không chỉ là có bao nhiêu tài sản mà còn là sử dụng từng nguồn tài sản như thế nào.
Một số người có thể rollover 401(k) cũ sang Traditional IRA để có thêm tính linh hoạt trong việc đầu tư và rút tiền. Những người khác có thể có lý do để tiếp tục giữ tiền trong 401(k). Không có một lựa chọn duy nhất phù hợp cho tất cả mọi người.
Roth Conversion và RMD
Roth conversion là việc chuyển một phần tiền trước thuế sang Roth và đóng thuế cho phần chuyển đổi đó.
Ví dụ, một người nghỉ hưu ở tuổi 65 nhưng chưa lấy Social Security cho đến 70 và chưa bắt đầu RMD có thể có một số năm mà thu nhập chịu thuế thấp hơn khi còn đi làm. Khoảng thời gian này đôi khi có thể tạo ra cơ hội để lập kế hoạch thuế.
Tuy nhiên, Roth conversion không phải càng nhiều càng tốt. Nếu chuyển quá nhiều trong một năm, thu nhập chịu thuế có thể tăng lên, đẩy người đó vào khung thuế cao hơn và ảnh hưởng đến những phần khác của kế hoạch như Social Security hoặc Medicare IRMAA.
Một vấn đề khác là Required Minimum Distribution, hay RMD, tức là khoản rút bắt buộc tối thiểu từ một số tài khoản hưu trí.
Theo luật hiện tại, tuổi bắt đầu RMD có thể là 73 hoặc 75 tùy theo năm sinh. Nếu Traditional 401(k) và Traditional IRA đã phát triển rất lớn, RMD sau này có thể tạo ra một lượng thu nhập chịu thuế đáng kể ngay cả khi chủ tài khoản không cần sử dụng hết số tiền đó.
Roth 401(k) hiện không còn phải chịu RMD đối với chủ tài khoản ban đầu trong lúc còn sống.
Đây là lý do việc rút tiền, rollover, Roth conversion, Social Security, thuế và Medicare nên được xem xét cùng nhau trong kế hoạch hưu trí.
Người tự kinh doanh hoặc có thu nhập 1099 có được 401(k) không?
401(k) không chỉ dành cho nhân viên của những công ty lớn.
Nếu một người tự kinh doanh và không có nhân viên đủ điều kiện tham gia ngoài bản thân và có thể là người phối ngẫu, Solo 401(k) có thể là một lựa chọn.
Solo 401(k), còn gọi là One-Participant 401(k), cho phép chủ doanh nghiệp đóng góp với hai vai trò: người lao động và người chủ lao động.
Với tư cách người lao động, năm 2026 một người đủ điều kiện có thể tự đóng lên tới $24,500. Với tư cách chủ lao động, doanh nghiệp còn có thể đóng thêm một phần. Tổng mức đóng góp năm 2026 có thể lên tới $72,000 trước catch-up contribution, tùy vào thu nhập và cấu trúc doanh nghiệp.
Điều này không có nghĩa bất kỳ người tự kinh doanh nào cũng có thể tự động đóng $72,000. Số tiền được phép đóng phụ thuộc vào thu nhập từ việc tự kinh doanh, cấu trúc doanh nghiệp và những chương trình hưu trí khác mà cá nhân đang tham gia.
Ngoài Solo 401(k), người tự kinh doanh còn có thể có những lựa chọn khác như SEP IRA hoặc SIMPLE IRA.
401(k) nên được nhìn trong kế hoạch tài chính tổng thể
Tiền tích lũy được bao nhiêu là một chuyện. Cách tiếp tục đầu tư, di chuyển và sử dụng số tiền đó trong những năm trước và sau khi nghỉ hưu lại là một chuyện khác.
Một người có thể dành 20 hoặc 30 năm để tích lũy một khoản tiền lớn trong 401(k), nhưng nếu không có kế hoạch rõ ràng cho việc đầu tư, rollover, rút tiền, quản lý thuế và phối hợp với những nguồn thu nhập khác, họ vẫn có thể đưa ra những quyết định chưa phù hợp.
Mục tiêu cuối cùng của 401(k) không chỉ là tạo ra một số dư tài khoản lớn. Mục tiêu là xây dựng một nguồn tài sản có thể hỗ trợ cuộc sống trong retirement.
Một cách đơn giản để bắt đầu là kiểm tra bốn điều: mình đang đóng bao nhiêu phần trăm vào 401(k), công ty match bao nhiêu, mình đang sử dụng Traditional hay Roth, và tiền bên trong tài khoản thực sự đang được đầu tư vào đâu.
Từ việc hiểu rõ những yếu tố cơ bản đó, 401(k) có thể được đặt đúng vị trí trong toàn bộ kế hoạch tài chính, kế hoạch đầu tư và kế hoạch hưu trí.