Estate planning thường được hiểu là việc chuẩn bị will hoặc trust để chuyển giao tài sản sau khi qua đời. Đây là một phần quan trọng, nhưng chưa phải toàn bộ mục đích của một kế hoạch estate planning.
Một người có thể gặp bệnh tật, tai nạn hoặc trải qua khoảng thời gian không còn khả năng tự quản lý cuộc sống. Khi đó, người đó vẫn còn sống nhưng có thể không thể quản lý tài chính, giao tiếp với bác sĩ hoặc tự đưa ra những quyết định quan trọng.
Vì vậy, estate planning không chỉ trả lời câu hỏi ai sẽ nhận tài sản sau khi mình qua đời. Một kế hoạch đầy đủ hơn còn xem xét ai có thể quản lý tài chính nếu mình không thể tự xử lý, ai có thể đưa ra quyết định y tế, người đại diện có biết mong muốn của mình hay không, và tài sản sẽ được quản lý như thế nào sau khi mình qua đời.
Những vấn đề này thường liên quan đến Financial Power of Attorney, Health Care Power of Attorney, Advance Health Care Directive, HIPAA Authorization, Last Will and Testament và Revocable Living Trust.
Người trẻ hoặc chưa có nhiều tài sản có cần estate planning không?
Một hiểu lầm phổ biến là estate planning chỉ dành cho người lớn tuổi hoặc người có nhiều tài sản. Người còn trẻ, chưa sở hữu nhà, chưa tích lũy được nhiều tiền hoặc chưa lập gia đình có thể nghĩ rằng mình chưa cần chuẩn bị.
Tuy nhiên, nhu cầu estate planning không chỉ phụ thuộc vào giá trị tài sản. Ngay cả khi còn trẻ, một người vẫn có thể gặp tai nạn, mắc bệnh nghiêm trọng, phải nhập viện hoặc tạm thời không còn khả năng tự đưa ra quyết định.
Trong thời gian đó, tiền nhà hoặc mortgage vẫn đến hạn, hóa đơn vẫn cần được thanh toán, bảo hiểm phải được duy trì và các tài khoản tài chính, bất động sản hoặc business vẫn có thể cần được quản lý.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới, các bệnh không lây nhiễm như bệnh tim, đột quỵ, ung thư, tiểu đường và bệnh phổi mãn tính chiếm khoảng 74% tổng số ca tử vong trên toàn cầu. Điều này cho thấy bệnh tật và sức khỏe suy giảm là những vấn đề thực tế mà nhiều gia đình có thể phải đối mặt.
Nguồn: World Health Organization — Noncommunicable Diseases
https://www.who.int/health-topics/noncommunicable-diseases
Câu hỏi quan trọng vì vậy không chỉ là ai sẽ nhận tài sản khi mình qua đời, mà còn là: Nếu tôi vẫn còn sống nhưng không thể tự xử lý mọi việc, ai có thể hợp pháp đứng ra giúp tôi?
Gia đình có thể tự động quản lý tài chính thay cho mình không?
Nhiều người cho rằng vợ, chồng, con cái hoặc người thân có thể tự động bước vào và giải quyết mọi việc nếu mình gặp vấn đề về sức khỏe. Tuy nhiên, chỉ vì một người là thành viên trong gia đình không có nghĩa người đó tự động có quyền truy cập và quản lý các tài khoản tài chính của mình.
Ví dụ, con của mình không thể chỉ bước vào ngân hàng và rút tiền từ tài khoản cá nhân vì mình đang nằm trong bệnh viện. Ngân hàng và công ty đầu tư cần xác định rằng người đang yêu cầu hành động thay cho chủ tài khoản có thẩm quyền hợp pháp.
Người thân có thể hoàn toàn muốn giúp, nhưng muốn giúp và có quyền hợp pháp để giúp là hai vấn đề khác nhau. Đây là lý do Financial Power of Attorney thường đóng vai trò quan trọng trong estate planning.
Financial Power of Attorney giải quyết vấn đề gì?
Financial Power of Attorney có thể được hiểu là giấy ủy quyền về tài chính. Đây là giấy tờ pháp lý cho phép một người chỉ định người khác thay mặt mình xử lý những vấn đề tài chính được nêu trong giấy ủy quyền.
Tùy theo cách giấy tờ được soạn thảo và luật của từng tiểu bang, người đại diện có thể được phép thanh toán hóa đơn, làm việc với ngân hàng, quản lý tài khoản đầu tư, xử lý bất động sản, bảo hiểm, thuế, business hoặc những trách nhiệm tài chính khác.
Điều này không có nghĩa người đại diện được tùy ý sử dụng tài sản cho lợi ích cá nhân. Người đại diện chỉ được hành động trong phạm vi quyền hạn được cấp và phải sử dụng quyền đó vì lợi ích của người lập giấy ủy quyền.
Financial Power of Attorney cũng có thể quy định ai được quyền hành động, họ được phép làm gì, khi nào quyền hạn bắt đầu có hiệu lực và ai sẽ thay thế nếu người đầu tiên không thể tiếp tục đảm nhận trách nhiệm.
Nói đơn giản, giấy tờ này giúp trả lời câu hỏi: Ai có thể quản lý công việc tài chính nếu tôi vẫn còn sống nhưng không thể tự quản lý?
Ai có thể đưa ra quyết định y tế khi mình không thể tự quyết định?
Khả năng quản lý tài chính mới chỉ là một phần của vấn đề. Một người có thể đang nằm trong bệnh viện, bất tỉnh, bị gây mê, mắc bệnh nghiêm trọng hoặc không còn đủ minh mẫn để hiểu và giao tiếp những quyết định y tế cần thiết.
Khi đó, bác sĩ có thể cần quyết định có nên thực hiện phẫu thuật, bắt đầu hoặc dừng một phương pháp điều trị, chuyển bệnh nhân sang một cơ sở khác hoặc đưa ra một quyết định quan trọng liên quan đến sức khỏe.
Nếu chưa chỉ định người đại diện, tùy theo luật của từng tiểu bang, một người thân vẫn có thể được xác định để đưa ra quyết định thay cho bệnh nhân. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa mọi việc sẽ đơn giản.
Người được giao trách nhiệm có thể phải chịu áp lực rất lớn khi đưa ra quyết định ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe hoặc tính mạng của người thân. Tình huống còn có thể trở nên phức tạp hơn nếu các thành viên trong gia đình không đồng ý với nhau.
Health Care Power of Attorney là gì?
Health Care Power of Attorney, đôi khi còn được gọi là Medical Power of Attorney hoặc Health Care Proxy, cho phép một người chỉ định người đại diện có thể đưa ra quyết định y tế nếu họ không còn khả năng tự quyết định hoặc giao tiếp mong muốn của mình.
Người đại diện có thể cần trao đổi với bác sĩ, tìm hiểu tình trạng sức khỏe, so sánh các phương pháp điều trị, chấp thuận hoặc từ chối một số phương án chăm sóc và truyền đạt mong muốn của bệnh nhân cho đội ngũ y tế.
Khi lựa chọn người đại diện y tế, không nhất thiết phải chọn người con lớn nhất hoặc người sống gần nhất. Người phù hợp nên hiểu rõ giá trị và mong muốn của mình, có khả năng giao tiếp rõ ràng, giữ bình tĩnh khi chịu áp lực và sẵn sàng thực hiện mong muốn của mình ngay cả khi những người thân khác không đồng ý.
Health Care Power of Attorney giúp trả lời câu hỏi: Ai sẽ đưa ra quyết định y tế nếu tôi không còn khả năng tự quyết định?
Nếu người đại diện không biết mình mong muốn điều gì thì sao?
Việc chỉ định người đại diện y tế mới chỉ giải quyết được một phần vấn đề. Người đó có thể có đầy đủ quyền hợp pháp nhưng vẫn không biết mình thật sự mong muốn điều gì.
Họ có thể không biết mình có muốn tiếp tục tất cả các biện pháp điều trị hay không, có muốn được duy trì sự sống bằng máy móc hay không, hoặc muốn quyết định như thế nào nếu khả năng hồi phục rất thấp.
Nếu mong muốn chưa được ghi lại rõ ràng, người đại diện có thể cảm thấy lo lắng, tội lỗi hoặc sợ rằng mình đang đưa ra lựa chọn sai. Họ còn có thể phải giải thích và bảo vệ quyết định trước những người thân có ý kiến trái ngược.
Đây là trách nhiệm rất nặng nề đối với người mình yêu thương.
Advance Health Care Directive giải quyết vấn đề gì?
Advance Health Care Directive có thể được hiểu là chỉ dẫn trước về việc chăm sóc y tế. Tùy theo tiểu bang, giấy tờ này có thể bao gồm hoặc liên quan đến Living Will.
Advance Health Care Directive cho phép một người ghi lại những mong muốn hoặc ưu tiên về chăm sóc y tế trong tương lai nếu sau này họ không còn khả năng tự giao tiếp hoặc tự đưa ra quyết định.
Giấy tờ này có thể đề cập đến các biện pháp duy trì sự sống, hồi sức, chăm sóc giảm đau, chăm sóc cuối đời hoặc những mong muốn y tế cá nhân khác.
Health Care Power of Attorney trả lời câu hỏi ai sẽ đưa ra quyết định. Advance Health Care Directive giúp trả lời câu hỏi người đại diện và bác sĩ nên cân nhắc những điều gì khi đưa ra quyết định.
Những hướng dẫn được chuẩn bị trước có thể giúp bác sĩ và gia đình hiểu rõ hơn mong muốn của bệnh nhân, đồng thời giảm bớt sự bối rối và gánh nặng tinh thần cho người phải quyết định thay.
HIPAA Authorization hoặc HIPAA Release có vai trò gì?
Ngay cả khi đã có người đại diện y tế và ghi lại mong muốn của mình, người đại diện vẫn cần thông tin chính xác để đưa ra quyết định phù hợp.
Họ có thể cần biết chẩn đoán là gì, những phương pháp điều trị nào đã được thực hiện, bệnh nhân đang sử dụng thuốc gì, khả năng hồi phục ra sao và còn những lựa chọn nào khác.
Tuy nhiên, thông tin y tế được pháp luật bảo vệ. Theo HIPAA, bác sĩ, bệnh viện, công ty bảo hiểm y tế và những tổ chức chăm sóc sức khỏe thuộc phạm vi áp dụng phải tuân theo các quy định về quyền riêng tư khi sử dụng hoặc chia sẻ thông tin y tế.
Một người không nên tự động cho rằng vợ, chồng, con cái hoặc người thân có quyền truy cập không giới hạn vào toàn bộ thông tin y tế chỉ vì bệnh nhân đang bị bệnh. Trong một số trường hợp, nhà cung cấp dịch vụ y tế có thể chia sẻ thông tin liên quan với người thân hoặc người tham gia chăm sóc, nhưng phạm vi chia sẻ còn phụ thuộc vào hoàn cảnh và quyền hạn pháp lý.
Nguồn: U.S. Department of Health and Human Services — Family Members and Friends under HIPAA
https://www.hhs.gov/hipaa/for-individuals/family-members-friends/index.html
HIPAA Authorization hoặc HIPAA Release thường được sử dụng để xác định những cá nhân hoặc tổ chức nào được phép nhận một số thông tin y tế được bảo vệ.
Ba nhóm giấy tờ y tế có thể được hiểu qua ba câu hỏi:
Health Care Power of Attorney: Ai có quyền quyết định?
Advance Health Care Directive: Tôi mong muốn điều gì?
HIPAA Authorization: Người giúp tôi có thể tiếp cận thông tin cần thiết hay không?
Tài sản sẽ được xử lý như thế nào sau khi mình qua đời?
Sau khi một người qua đời, gia đình có thể phải bảo vệ căn nhà và tài sản cá nhân, tìm kiếm tài khoản tài chính, thông báo cho ngân hàng, thanh toán các chi phí hợp lệ, xử lý bất động sản, giải quyết vấn đề thuế và cuối cùng phân chia tài sản.
Gia đình có thể biết người đã mất từng nói muốn để lại tài sản cho ai. Tuy nhiên, lời nói miệng không nhất thiết cung cấp đủ thẩm quyền pháp lý hoặc hướng dẫn rõ ràng để quản lý một di sản.
Khi không có giấy tờ phù hợp, nhiều câu hỏi có thể xuất hiện: Ai chịu trách nhiệm? Ai được làm việc với ngân hàng? Ai nhận tài sản nào? Điều gì xảy ra nếu mọi người không đồng ý?
Những vấn đề không rõ ràng liên quan đến tiền bạc và tài sản có thể làm quá trình giải quyết di sản trở nên chậm hơn và dẫn đến mâu thuẫn trong gia đình.
Last Will and Testament giải quyết vấn đề gì?
Last Will and Testament, thường được gọi ngắn là will hoặc di chúc, là giấy tờ pháp lý cung cấp hướng dẫn cho một số vấn đề xảy ra sau khi một người qua đời.
Tùy theo hoàn cảnh và luật của từng tiểu bang, will có thể xác định người thừa hưởng, hướng dẫn cách phân chia một số tài sản, chỉ định người đại diện quản lý di sản và đề cử guardian, tức người giám hộ, cho minor children hoặc con chưa thành niên.
Người đại diện quản lý di sản thường chịu trách nhiệm quản lý phần tài sản phải thông qua probate, xác định và bảo vệ tài sản, xử lý chi phí hợp lệ, hoàn tất thủ tục cần thiết và phân chia tài sản còn lại theo nội dung của will.
Khi một người qua đời mà không có will hợp lệ, họ được xem là qua đời intestate. Khi đó, luật thừa kế của tiểu bang sẽ quyết định ai nhận tài sản thuộc di sản probate và ai có thể được chỉ định để quản lý di sản.
Kết quả có thể gần giống mong muốn của người đã mất, nhưng cũng có thể rất khác, đặc biệt trong gia đình có con riêng, người chưa kết hôn hoặc quan hệ gia đình phức tạp.
Revocable Living Trust có thể giúp gì?
Will không phải lúc nào cũng đáp ứng đầy đủ mục tiêu quản lý và phân chia tài sản của một gia đình.
Con của mình có thể vẫn còn nhỏ. Một người thừa hưởng có thể chưa sẵn sàng quản lý một khoản tiền lớn. Mình có thể muốn tài sản được sử dụng cho việc học, chăm sóc sức khỏe hoặc được phân chia theo từng giai đoạn thay vì chuyển giao toàn bộ ngay sau khi qua đời.
Revocable Living Trust là một thỏa thuận pháp lý được lập khi một người còn sống để nắm giữ và quản lý tài sản theo những hướng dẫn đã được viết ra. Người lập trust thường vẫn có thể kiểm soát, sử dụng và thay đổi trust khi còn đủ khả năng.
Trust cũng có thể chỉ định successor trustee, tức người quản lý kế nhiệm, để bước vào quản lý tài sản nếu người lập trust mất khả năng tự quản lý hoặc qua đời.
Tùy theo cách trust được soạn thảo và tài sản được đưa vào trust, trust có thể giúp quản lý tài sản trong thời gian mất khả năng tự quản lý, giữ tài sản cho con nhỏ hoặc người thừa hưởng khác, phân chia tài sản theo từng giai đoạn và giảm số tài sản phải đi qua probate.
Một điểm quan trọng là chỉ ký giấy tờ thành lập trust chưa chắc đã đủ. Những tài sản phù hợp có thể cần được chuyển vào trust hoặc phối hợp với trust. Quá trình này thường được gọi là funding the trust.
Nếu căn nhà, tài khoản và những tài sản liên quan vẫn nằm ngoài trust, trust có thể không kiểm soát được chúng theo cách người lập trust mong muốn. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa mọi tài sản đều nên tự động được chuyển vào trust. Từng loại tài sản có thể có những vấn đề riêng liên quan đến pháp lý, thuế, bảo hiểm, khoản vay hoặc beneficiary designation.
Estate planning không chỉ là chuẩn bị cho việc qua đời
Estate planning là quá trình chuẩn bị cho cả những tình huống có thể xảy ra khi mình còn sống và những trách nhiệm gia đình cần giải quyết sau khi mình qua đời.
Financial Power of Attorney giúp xác định ai có thể quản lý tài chính. Health Care Power of Attorney xác định ai có thể đưa ra quyết định y tế. Advance Health Care Directive ghi lại những mong muốn về chăm sóc. HIPAA Authorization hỗ trợ việc tiếp cận thông tin y tế. Will cung cấp hướng dẫn cho một số vấn đề sau khi qua đời. Revocable Living Trust có thể tạo ra một cấu trúc rộng hơn để quản lý và chuyển giao tài sản.
Không phải ai cũng cần những giấy tờ hoặc một kế hoạch giống nhau. Một người trẻ còn độc thân, một gia đình có con nhỏ, một chủ business và một cặp vợ chồng đã nghỉ hưu có nhiều bất động sản có thể có những nhu cầu hoàn toàn khác nhau.
Mục tiêu không phải là sở hữu càng nhiều giấy tờ càng tốt. Mục tiêu là hiểu từng loại giấy tờ được tạo ra để giải quyết vấn đề nào, sau đó phối hợp với luật sư estate planning, chuyên gia thuế và chuyên gia tài chính để xây dựng kế hoạch phù hợp.
Lưu ý: Nội dung này chỉ nhằm mục đích giáo dục và cung cấp thông tin chung, không phải tư vấn pháp lý, thuế hoặc đầu tư dành riêng cho bất kỳ cá nhân nào. Luật và quy trình estate planning có thể khác nhau tùy theo từng tiểu bang và hoàn cảnh cụ thể.